Tarihçe
İlk yerleşimlerin Paleolitik dönemde (MÖ 600.000 - 10.000) Tekkeköy civarında başladığı Samsun'da, İkiztepe ve Dindartepe höyüklerinde yapılan çalışmalarda Kalkolitik ve Tunç çağlarına ait uygarlıkların izlerine rastlanmıştır. Gaskalar ve Hitit yerleşim yerleri de olan Samsun da, MÖ. 670 yıllarında İskit kolonileri kurularak ticaret yapılmaya başlanmıştır.
Pers İmparatorluğu ve Pontos Krallığından sonra Roma topraklarına katılmış, MS 395'de Bizans Döneminde, merkezi Niksar'da bulunan Polemoniacus vilayetine bağlanmış, 860 – 892 yılları arasında Emevi, Abbasi ve Bizans arasında el değiştirmiştir.
1071 sonrası Danişmentoğulları beyliğinde kalan bölge, 1185'de II. Kılıç Arslan döneminde Selçuklu egemenliği altına girmiştir. Ancak " Amisos" adıyla bilinen yukarı kale 14.yy'dan itibaren 200 yıl boyunca Ceneviz kolonisi olarak kalmıştır.
1243'de Moğol istilası sonrası Candaroğulları beyliğinde kalan Samsun 1418 yılında Amisos, 1428'de Çarşamba bölgeleri Osmanlı Devletine katılmış ve Canik sancağının merkezi olmuştur.
1869 yılındaki yangınla tümü yanan şehir, Fransa'dan getirilen bir mimarın hazırladığı planlarla yeniden imar edilmiştir. 19 Mayıs 1919'da Atatürk'ün buraya gelerek Milli Mücadeleye başlamasıyla adından çok bahsedilen Samsun, 1925 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bir ili olmuştur.
